Irlandzki rząd zapowiada zdecydowaną reakcję po serii gróźb bombowych, które doprowadziły do ewakuacji siedzib największych redakcji w kraju. W piątek 6 listopada pracownicy RTÉ, Newstalk i Irish Independent musieli opuścić swoje biura. Premier Micheál Martin ostrzegł, że podobne działania mogą być elementem szerszej kampanii destabilizacyjnej. Służby próbują ustalić, kto stoi za groźbami i czy mają one związek z ostatnimi alarmami na europejskich lotniskach.
Alarm bombowy sparaliżował pracę irlandzkich mediów
W piątkowy poranek do RTÉ i wielu innych redakcji w Irlandii oraz Wielkiej Brytanii trafiła wiadomość elektroniczna zawierająca groźbę podłożenia ładunków wybuchowych. E-mail został wysłany około godziny 8:33.
Władze irlandzkiego nadawcy publicznego zdecydowały o natychmiastowej ewakuacji budynków w Donnybrook w Dublinie. Na miejsce przyjechali funkcjonariusze An Garda Síochána, w tym uzbrojone jednostki oraz przewodnicy psów wyszkolonych do wykrywania materiałów wybuchowych.
Przeszukano pomieszczenia i teren kompleksu. Ostatecznie służby uznały obiekt za bezpieczny. Nie poinformowano o znalezieniu materiałów wybuchowych.
Podobne środki ostrożności zastosowano w siedzibach Irish Independent oraz stacji Newstalk. Virgin Media również otrzymała wiadomość z groźbą, jednak po przeprowadzeniu własnej oceny bezpieczeństwa nie zdecydowała się na ewakuację.
Premier: sprawcy zostaną pociągnięci do odpowiedzialności
Premier Micheál Martin zdecydowanie potępił incydenty. Zapowiedział, że irlandzkie służby wykorzystają dostępne środki, aby zidentyfikować autorów gróźb i doprowadzić do ich ukarania.
Jak wyjaśnił szef rządu, w działania zaangażowane są Garda, irlandzkie siły zbrojne, eksperci ds. cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa lotniczego oraz europejskie instytucje odpowiedzialne za ochronę państw.
Martin przyznał, że obecnie nie wiadomo, czy za wiadomościami stoi pojedyncza osoba, grupa przestępcza czy zorganizowana operacja prowadzona z zagranicy.
Podkreślił również, że współczesne zagrożenia nie zawsze wymagają użycia przemocy. Nawet fałszywe alarmy mogą powodować poważne zakłócenia, generować koszty i wywoływać niepokój społeczny.
Czy groźby mają związek z alarmami na europejskich lotniskach?
Sprawa budzi szczególne obawy, ponieważ zaledwie dzień wcześniej fałszywe alarmy bombowe dotknęły co najmniej 27 lotów w Europie.
Wśród nich znalazł się samolot Aer Lingus lecący z Dublina do Rzymu, który został skierowany na francuskie lotnisko wojskowe w Évreux. W operacji uczestniczyło francuskie lotnictwo wojskowe.
Autor piątkowej wiadomości skierowanej do mediów twierdził, że odpowiada również za wcześniejsze groźby wobec samolotów. Śledczy nie potwierdzili jednak prawdziwości tego oświadczenia.
Irlandzki rząd uważa, że skala i charakter incydentów mogą wskazywać na skoordynowaną kampanię zakłócania funkcjonowania instytucji. Na obecnym etapie nie ma jednak wystarczających dowodów, aby jednoznacznie ustalić sprawców lub powiązać wszystkie zdarzenia.
Zagrożenia hybrydowe coraz większym problemem Europy
Wicepremier Simon Harris stwierdził, że groźby wymierzone w niezależne media są jednocześnie zagrożeniem dla demokracji.
Jego zdaniem wydarzenia pokazują, że Irlandia nie jest odizolowana od zagrożeń, z którymi od dłuższego czasu mierzą się inne europejskie państwa.
W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się tak zwanym działaniom hybrydowym. Mogą one obejmować cyberataki, dezinformację, sabotaż infrastruktury krytycznej, fałszywe alarmy bezpieczeństwa oraz próby wywołania chaosu w instytucjach publicznych.
Szef sztabu irlandzkich sił zbrojnych, generał Rossa Mulcahy, zwrócił uwagę, że współczesne zagrożenia wymagają współpracy wielu instytucji państwowych. Jednocześnie zastrzegł, że jest jeszcze za wcześnie, aby uznać ostatnie incydenty za element jednej operacji hybrydowej.
W tle wielki szczyt europejskich przywódców w Dublinie
Do zdarzeń doszło na kilka dni przed jednym z najważniejszych wydarzeń dyplomatycznych organizowanych w Irlandii.
W dniach 12–13 listopada Dublin będzie gospodarzem spotkania Europejskiej Wspólnoty Politycznej oraz nieformalnego szczytu przywódców Unii Europejskiej.
Do irlandzkiej stolicy przyjadą dziesiątki europejskich liderów i wysokich rangą przedstawicieli państw. Garda przygotowuje rozbudowaną operację bezpieczeństwa, obejmującą między innymi ochronę delegacji, kontrolę dostępu do wybranych obszarów oraz ograniczenia ruchu drogowego.
Premier Martin zaznaczył, że zagrożenia związane z organizacją międzynarodowych spotkań były analizowane przez służby już wcześniej, podczas przygotowań do irlandzkiej prezydencji w Radzie UE.
Nie oznacza to jednak, że piątkowe groźby były bezpośrednio wymierzone w nadchodzący szczyt. Takiego związku dotychczas nie potwierdzono.
Śledczy badają pochodzenie wiadomości
Analiza przeprowadzona przez RTÉ wykazała, że wiadomość z groźbą została wysłana z adresu powiązanego z domeną szkoły na Litwie.
Ekspert ds. cyberbezpieczeństwa Maciej Makowski, były funkcjonariusz specjalistycznej jednostki Gardy zajmującej się cyberprzestępczością, wskazał, że dane logowania związane z tym adresem pojawiały się wcześniej w wyciekach danych.
Jedną z możliwości jest więc wykorzystanie przejętego konta pocztowego przez osobę nieuprawnioną. To jednak hipoteza ekspercka, a nie potwierdzony wynik śledztwa.
Sam adres nadawcy nie pozwala ustalić, kto faktycznie wysłał wiadomość ani z jakiego kraju działał.
Irlandia musi przygotować się na nowe zagrożenia
Ostatnie wydarzenia pokazują, jak szybko fałszywy alarm może zakłócić funkcjonowanie ważnych instytucji. W ciągu kilkudziesięciu minut konieczna była ewakuacja redakcji, zmiana ramówek radiowych oraz zaangażowanie licznych jednostek policji.
Przedstawiciele rządu podkreślają, że najważniejsze pozostaje bezpieczeństwo pracowników i mieszkańców, a każda podobna groźba musi być traktowana poważnie.
Na 7 listopada nie ogłoszono, kto odpowiada za wysłanie wiadomości. Śledztwo trwa, a służby współpracują z europejskimi partnerami w celu ustalenia okoliczności zdarzeń.
Źródła: RTÉ – reakcja irlandzkiego rządu; RTÉ – ewakuacja redakcji; RTÉ Prime Time – analiza gróźb i cyberataków.
